CE sınıfı yani TIR (çekici + yarı römork) ehliyeti, C sınıfı kamyon ehliyetinin bir üst seviyesidir ve çekici + dorse kombinasyonunu kapsar.
Bu nedenle direksiyon sınavı C sınıfına göre daha detaylı ve daha dikkat gerektirir, çünkü manevralar hem çekici hem dorseden oluşan uzun bir araçla yapılır.

Aşağıda CE sınıfı direksiyon sınavının tüm aşamalarını, sınav komisyonunun değerlendirme kriterleriyle birlikte adım adım anlattım

 CE SINIFI (TIR) DİREKSİYON SINAVI AŞAMALARI

Sınav Öncesi Kontroller (Araç Bilgisi ve Hazırlık)

TOPLAM SÜRE 40 DAKİKA

 Süre: Yaklaşık 5 dakika

Sınav başlamadan önce adaydan, çekici ve dorsenin sürüşe hazır olduğundan emin olması istenir. Bu aşama, temel araç bilgisi ve güvenlik kontrollerinden oluşur.

Adaydan beklenenler:

Araca güvenli şekilde binmek

Emniyet kemerini takmak

Ayna ayarlarını yapmak

Koltuk pozisyonunu ayarlamak

Vitesin boşa alınmış olduğunu kontrol etmek

El freninin çekili olduğundan emin olmak

Motoru çalıştırmadan önce gösterge panelini kontrol etmek

Far, sinyal, dörtlü flaşör, korna, silecek kontrollerini göstermek

Hava basıncı (hava fren sistemi) göstergesini kontrol etmek (CE sınıfında çok önemli)

Dorse bağlantı noktalarını kontrol etmek (komisyon sorarsa anlatmak yeterlidir)

 Komisyon genellikle “Dorse bağlantısını nasıl kontrol edersin?” gibi bir soru sorabilir.
Burada: “King pim, beşinci teker kilidi, hava ve elektrik bağlantılarının tam olduğunu, hava kaçağı olmadığını kontrol ederim.” demeniz yeterli olur.

 2. Kalkış ve Temel Sürüş Becerileri

 Süre: Yaklaşık 10 dakika

Aday, komisyonun komutuyla aracı güvenli şekilde hareket ettirir.
Bu bölümde çekici + dorse kombinasyonunu düzgün kaldırabilme ve kontrollü sürüş test edilir.

Değerlendirilen noktalar:

Aracı yumuşak kalkışla hareket ettirmek (dorseyi sarsmadan)

Vites geçişlerini doğru yapmak

Gaz, fren, debriyaj uyumu

Şerit içinde aracı sabit tutmak

Trafik işaretlerine ve ışıklara uymak

Direksiyon hâkimiyeti

Kavşak ve dönüşlerde dorseyi doğru yönlendirmek
(dorsenin arka kısmının dışarı taşmaması gerekir)

 CE sınavında en sık hata: Dorsenin virajlarda fazla taşması veya kaldırıma çıkmasıdır.

 3. Park ve Manevra (En Zor Kısım)

Süre: Yaklaşık 15–20 dakika

Bu aşama, CE sınıfı sınavının en kritik ve zorlayıcı kısmıdır.
Adayın hem geri manevra hem dorse hâkimiyeti test edilir.

Geri manevra (doğrusal geri sürüş)

Dorseli aracı düz bir hatta geri geri sürmek

Aynaları aktif kullanmak

Dorseyi şerit dışına taşırmamak

Gerekiyorsa küçük direksiyon düzeltmeleriyle hat üzerinde kalmak

2 Dorseli geri park (L veya D alanı)

Aracı belirlenen park alanına geri geri yerleştirmek

Dorseyi doğru açıyla yönlendirmek

Aracı park alanına çizgileri aşmadan sokmak

Aracı tek veya az sayıda manevrayla park etmek

 Burada ayna kontrolü + sabır çok önemli.
Komisyon, sizin dorseyi “kontrollü ve bilinçli” şekilde hareket ettirmenizi ister, hızlı değil.

Rampada kalkış (geri kaydırmadan)

Aracı rampada geri kaydırmadan kaldırmak

El frenini doğru şekilde kullanmak

Geriye kaçırma olursa (örneğin 50 cm’den fazla), sınavdan kalınır.

 4. Trafikte Sürüş (Gerçek Trafik Ortamında)

 Süre: Yaklaşık 25–30 dakika

Aday, TIR ile gerçek trafiğe çıkar ve CE sınıfına uygun şekilde araç kullanma becerisi ölçülür.

Değerlendirilen konular:

Trafik işaret ve kurallarına uyma

Sinyal kullanımı

Şerit disiplini (özellikle uzun araçla dönüşlerde)

Güvenli takip mesafesi

Hız sınırlarına uyum

Kavşak geçişleri

Yaya ve bisikletlilere dikkat

Dönüşlerde dorse savrulmasını önleme

Aynaları sürekli kontrol etme

Park veya durma talimatlarına uyma

 TIR ile dönüşlerde içe kırmak veya dorseyi kaldırıma bindirmek sınavda el kalma sebebidir.
Komisyon burada sürüş güvenliğini ve araç hâkimiyetini gözlemler.

 5. Sınav Sonu ve Araç Durdurma

 Süre: Yaklaşık 3–5 dakika

Sınav sonunda komisyon adaya “Aracı güvenli bir yerde durdurun” komutu verir.

Adaydan beklenenler:

Aracı boşa almak

El frenini çekmek

Motoru stop etmek

Emniyet kemerini çıkarmak

Aracı güvenli biçimde terk etmek

 DEĞERLENDİRME

Sınav süresi toplamda 40 dakika civarındadır

Sınav komisyonu 2 kişiden oluşur (eğitmen + Milli Eğitim görevlisi)

 CE SINIFI DİREKSİYON SINAVINDA KALMA NEDENLERİ

Dorse bağlantısını kontrol etmemek

Emniyet kemerini takmamak

Aracı rampada geri kaydırmak

Park alanına taşmak veya çizgiye çarpmak

Dorseyi kaldırıma bindirmek

Şerit ihlali yapmak

Gereksiz manevralarla park etmek

Komisyonun güvenlik uyarısına rağmen hatayı tekrarlamak

Trafik güvenliğini tehlikeye atmak (örneğin sinyalsiz dönüş, yaya geçidinde durmamak)

 BAŞARILI OLMAK İÇİN İPUÇLARI

Dorseli manevra (özellikle geri park) konusunda bol pratik yapın

Ayna kontrolü yapmadan asla hareket etmeyin

Dönüşlerde dorsenin kuyruk hareketini önceden hesaplayın

Rampa kalkışını mutlaka pratik edin (hava freni ve el freni uyumu)

Sınavda hız değil, kontrol önemli

Sakin olun, hata yapsanız bile paniğe kapılmayın